Altyapı projelerinin başarısı ve uzun ömürlülüğü, büyük ölçüde kullanılan malzemelerin doğru seçimine bağlıdır. Yol, köprü, baraj gibi büyük ölçekli projelerde agrega ve dolgu malzemesi seçimi, projenin teknik performansını, maliyetini ve servis ömrünü doğrudan etkiler.
Karayolu Projelerinde Malzeme Seçimi
Karayolları Genel Müdürlüğü Teknik Şartnamesi (KTŞ), yol yapımında kullanılacak malzemelerin özelliklerini detaylı olarak tanımlar. Bu standartlara uygunluk, yolun kalitesi ve dayanıklılığı açısından kritik önem taşır.
Alt Temel Malzemesi
Alt temel, yol yapısının en önemli katmanlarından biridir ve trafik yüklerini zemine dağıtır:
- Granülometre: KTŞ Tip 1 veya Tip 2 granülometre eğrisi
- CBR Değeri: Minimum %30 (ağır trafik için %50)
- Plastisite İndisi: Maksimum 6
- Tane Boyutu: Maksimum 63 mm
- İnce Madde: 0.075 mm altı maksimum %10
- Aşınma Kaybı: Los Angeles testi ile max. %50
Temel (Kaplama Altı) Malzemesi
Temel tabakası, üstyapı ile alt temel arasında gerilme dağılımını sağlar:
- Kırma Agrega: %100 kırma taş kullanılmalı
- CBR: Minimum %80
- Los Angeles Kaybı: Maksimum %40
- Şekil İndeksi: Maksimum %35
- Sıkıştırma: Proktor ile maksimum kuru yoğunluğun min. %98'i
Asfalt ve Beton Agregası
Üstyapıda kullanılacak agrega, en yüksek kalite gereksinimlerine sahiptir:
- Aşınma Direnci: Los Angeles max. %25 (ağır trafik için %20)
- Polisaj Değeri: Minimum 0.45 (PSV)
- Donma-Çözülme: Kütle kaybı maksimum %12
- Alkali-Silika Reaksiyonu: Zararsız olmalı
- Bitüm Aderans: İyi yapışma özelliği
Baraj Projelerinde Malzeme Seçimi
Barajlar, farklı zonlarda farklı malzeme özelliklerine ihtiyaç duyar. Her zon, belirli hidrolik ve mekanik özelliklere sahip malzemelerle inşa edilmelidir.
Kil Çekirdek Malzemesi
- Düşük geçirimlilik (k < 10⁻⁷ cm/s)
- Yüksek plastisite (PI: 15-40)
- Organik madde içermemeli
- Homojen ve iyi sıkıştırılabilir
Gövde Dolgu Malzemesi
- İyi derecelenmiş granülometre
- Yeterli içsel sürtünme açısı (φ > 30°)
- Düşük sıkışabilirlik
- Yüksek kayma mukavemeti
Filtre ve Dren Malzemesi
- Yüksek geçirimlilik
- Gözenek tıkanması olmamalı
- Kil çekirdekle uyumlu granülometre (filtre kuralları)
- Temiz ve yıkanmış agrega
Köprü ve Viyadük Projelerinde Malzeme
Köprü yapılarında kullanılacak beton agregası, en yüksek kalite standartlarına sahip olmalıdır:
- Basınç Dayanımı: C30/37 veya üzeri beton sınıfları
- Donma-Çözülme Direnci: XF4 ortam sınıfı için uygun
- Klorür İçeriği: Çok düşük (betonarme için)
- Alkali Reaksiyonu: ASR testlerinde zararsız
- Agrega Dayanımı: En az beton dayanımının 2 katı
Malzeme Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar
Proje için doğru malzeme seçiminde şu faktörler göz önünde bulundurulmalıdır:
- Projenin Türü ve Ölçeği: Trafik yükü, servis ömrü, çevresel koşullar
- Yerel Malzeme Kaynakları: Ekonomik taşıma mesafesi (max. 50-100 km)
- Mevsimsel Koşullar: Donma-çözülme, yağış, sıcaklık
- Çevresel Etki: Sürdürülebilirlik, karbon ayak izi
- Maliyet-Fayda Analizi: İlk maliyet vs. yaşam döngüsü maliyeti
- Kalite Güvencesi: Düzenli testler ve sertifikasyon
Erza Madencilik'te Proje Bazlı Çözümler
Erza Madencilik olarak, her proje için özel olarak tasarlanmış malzeme çözümleri sunuyoruz. Deneyimli teknik ekibimiz, projenizin gereksinimlerini analiz ederek en uygun agrega ve dolgu malzemesi spesifikasyonlarını belirler. Modern laboratuvarımızda yapılan testlerle, KTŞ, TSE ve proje özel şartnamelerine tam uygunluk sağlıyoruz.
Karayolları, DSİ ve belediye projelerindeki deneyimimiz ve referanslarımızla, altyapı sektörünün güvenilir çözüm ortağıyız.
Bu içerik size yardımcı oldu mu?
Projeleriniz için profesyonel destek almak isterseniz bizimle iletişime geçin.
İletişime Geçin